Kapituła Nagrody Województwa Małopolskiego im. Władysława Orkana ogłosiła laureatów na rok 2026. I Nagrodę w kategorii open oraz nagrodę finansową wynoszącą 15 000 zł przyznano Parafialnemu Regionalnemu Zespołowi „Giewont” z Zakopanego Olczy. Decyzja zapadła podczas posiedzenia Kapituły w dniu 7 maja 2026 roku, co stanowi wyraz uznania dla niemal 45-letniej działalności grupy w zakresie ochrony i przekazywania niematerialnego dziedzictwa kulturowego Podhala.
Nagroda im. Władysława Orkana, przyznawana przez Województwo Małopolskie, ma na celu wspieranie lokalnych twórców, którzy kreują wartości artystyczne oparte na znajomości kultury i tradycji regionalnych. Kapituła, działająca na podstawie uchwały Zarządu Województwa Małopolskiego nr 605/26 z dnia 17 marca 2026 r., po dokładnej ocenie zgłoszeń, zarekomendowała przyznanie pierwszego miejsca zespołowi z Olczy.
Tradycje kulturalne Podhala kultywowane od pokoleń
Parafialny Regionalny Zespół „Giewont”, założony w 1981 roku przy Parafii pw. Matki Bożej Objawiającej Cudowny Medalik w Olczy, liczy obecnie około 70 członków. Jego unikalna, wielopokoleniowa struktura sprzyja naturalnemu przekazywaniu wiedzy, umiejętności oraz zwyczajów. W codziennym życiu społeczności zespół przejawia swoją tożsamość poprzez używanie gwary podhalańskiej, noszenie tradycyjnych strojów góralskich podczas uroczystości oraz wspólne muzykowanie w domach.
Dorobek artystyczny i międzynarodowa obecność
Zespół „Giewont” od wielu lat prowadzi działalność edukacyjną dla dzieci i młodzieży, ucząc tradycyjnego tańca, śpiewu, gwary oraz gry na instrumentach. Do najważniejszych osiągnięć zespołu, wymienionych w uzasadnieniu uchwały, należą:
- prowadzenie działalności edukacyjnej (grupy dziecięce i młodzieżowe, nauka śpiewu, tańca i gwary),
- kultywowanie tradycji i obrzędów góralskich (m.in. „Wesele góralskie”, „Wigilijny wiecor”, „Olczański Redyk”, „Radośniki”),
- udział w krajowych i międzynarodowych festiwalach folklorystycznych (m.in. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich, Sabałowe Bajania, Karnawał Góralski),
- występy zagraniczne oraz promocja kultury Podhala (w Europie i innych regionach świata),
- udział w wydarzeniach o wysokiej randze, w tym występy w Watykanie przed papieżami Janem Pawłem II i Franciszkiem,
- działalność fonograficzna (wydawnictwa płytowe dokumentujące tradycję regionu),
- udział w produkcjach filmowych oraz nagraniach promujących kulturę Podhala,
- nagrody i wyróżnienia, w tym srebrna (2017) i brązowa (2024) ciupaga na Międzynarodowym Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem,
- indywidualne odznaczenia dla członków zespołu „Zasłużony dla Kultury Polskiej”.