Są miejsca, gdzie historia istnieje głównie w dokumentach, a są też takie, gdzie przeszłość pozostaje żywa. Nowotarski Rynek wchodzi w tę drugą kategorię. To tutaj, 4 maja 1913 roku, utworzono Związek Drużyn Podhalańskich, który zapoczątkował powstanie polskich wojsk górskich. Ponad sto lat później, w tym samym miejscu, zjawiają się żołnierze współczesnych wojsk górskich.
Obecność Podhalańczyków na nowotarskim Rynku to nie tylko ceremoniał, ale także kontynuacja historii, w której miasto przez pokolenia współpracowało z podhalańskimi formacjami wojskowymi. W okresie międzywojennym Nowy Targ nadał tytuł honorowego obywatela gen. bryg. Andrzejowi Galicy oraz 1. Pułkowi Strzelców Podhalańskich. Żołnierze 21. Brygady Strzelców Podhalańskich złożyli przysięgę w tym miejscu w 2007 roku.
Od tradycji do współczesnej służby
Dziedzictwo podhalańskich formacji nie zakończyło się w czasach ich powstania. 21. Brygada Strzelców Podhalańskich, w tym 21. Lekki Batalion Górski, utworzony w 2023 roku, kontynuuje tę tradycję poprzez symbolikę, ceremoniał i umundurowanie. W dniu 26 września, na Rynku, historia zostanie ukazana jako część żywej tradycji, a kluczowym momentem będzie symboliczne przekazanie tradycji 4. Pułku Strzelców Podhalańskich.
Uroczystość na Rynku
Obchody rozpoczną się o godzinie 10:30 Mszą Świętą w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nowym Targu. Po przemarszu z kościoła o godzinie 12:00 na Rynku odbędzie się Uroczysty Apel z okazji Święta 21. Lekkiego Batalionu Górskiego.
W programie ceremonii przewidziano meldunek, podniesienie Flagi Państwowej oraz odegranie Hymnu Rzeczypospolitej Polskiej, a także symboliczne przekazanie tradycji 4. Pułku Strzelców Podhalańskich, wręczenie wyróżnień i wystąpienia okolicznościowe. Uroczystość zakończy defilada pododdziałów.
Wydarzenie będzie miało również otwartą część edukacyjną dla mieszkańców. Na Rynku przygotowana zostanie strefa promocyjno-edukacyjna z udziałem wojska, policji, straży pożarnej oraz innych instytucji. Uczestnicy będą mogli porozmawiać z przedstawicielami służb oraz zapoznać się z ich wyposażeniem.
W szczególności, odbędzie się wystawa militariów z okresu I i II wojny światowej, prezentująca przedmioty związane z codziennym życiem żołnierzy oraz historią Polski i Europy. Na uczestników czeka także tradycyjna wojskowa grochówka.
Święto w roku szczególnym dla Nowego Targu
Tegoroczne obchody są szczególne, ponieważ przypadają w Roku Jubileuszowym 680-lecia lokacji Królewskiego Wolnego Miasta Nowy Targ. Program jubileuszu kładzie szczególny nacisk na historię i tożsamość miasta. Spotkanie współczesnych Podhalańczyków z mieszkańcami Nowego Targu ma znaczenie symboliczne, przypominając o związkach między miastem a podhalańskimi formacjami wojskowymi sprzed ponad stu lat.