Początek niewinnej znajomości
Zaginięcia dzieci często zaczynają się w sieci, a nie na ulicy. Pierwszy kontakt z nieznajomym może nastąpić podczas gry, w komentarzach w mediach społecznościowych, na czacie czy w grupach o wspólnych zainteresowaniach. Początkowe rozmowy dotyczą codziennych spraw, emocji oraz problemów, co sprawia, że dziecko czuje się zrozumiane i akceptowane. Z czasem komunikacja staje się bardziej osobista, a rozmówca buduje relację opartą na zaufaniu. Dziecko może myśleć, że rozmawia z rówieśnikiem, podczas gdy sytuacja może być zupełnie inna.
Moment ostrzegawczy – „Tylko nie mów nikomu”
Prośba o dochowanie tajemnicy jest jednym z najważniejszych sygnałów, że relacja przestaje być bezpieczna. Może dotyczyć samej znajomości, treści rozmów, zdjęć czy planów spotkania. Dla dorosłych jest to istotny znak ostrzegawczy, natomiast dla dzieci może to być dowód bliskości. Utrzymanie tajemnicy od rodziców daje większą kontrolę rozmówcy w internecie. Dzieci, zwłaszcza nastolatki, często nie dostrzegają zagrożenia, kierując się emocjami i chęcią akceptacji, co może prowadzić do manipulacji ze strony nieznajomego.
Definicja groomingu
Niebezpieczeństwo nie zawsze jest oczywiste. Dziecko może być w domu, a jednocześnie utrzymywać relację, o której dorośli nie mają pojęcia. Sygnały alarmowe to m.in. zasłanianie ekranu telefonu, unikanie rozmów o aktywności online czy wycofywanie się z dotychczasowych znajomości. Grooming to proces, w którym dorosły buduje relację z dzieckiem w celu jego wykorzystania, najczęściej na tle seksualnym. Ważne jest, aby dzieci wiedziały, że mogą zawsze zgłosić dorosłym sytuacje, które je niepokoją.
Od znajomości online do realnego zagrożenia
Kluczowe jest nie tylko kontrolowanie urządzeń, ale przede wszystkim codzienna rozmowa z dzieckiem. Należy uświadamiać, że nie każdy w internecie jest tym, za kogo się podaje i że znajomości online nie powinny być tajemnicą przed rodzicami. Ważne jest także stworzenie atmosfery, w której dziecko nie boi się mówić o niepokojących sytuacjach, mając pewność, że zostanie wysłuchane bez krytyki.
Kiedy reagować?
Reakcja jest konieczna już przy pierwszych sygnałach niepokoju. Ważne jest, aby zachować spokój, rozmawiać z dzieckiem i zrozumieć sytuację. Gwałtowne reakcje mogą prowadzić do jeszcze większego zamknięcia się dziecka. W przypadku podejrzenia groomingu należy skontaktować się z Policją.
Kampania #zaginioneNIEzapomniane
Kampania społeczna #zaginioneNIEzapomniane, realizowana przez Policję i Fundację ITAKA, ma na celu nie tylko przypomnienie historii zaginionych dzieci, ale także edukację o zagrożeniach w internecie. W tym roku szczególną uwagę zwracamy na niebezpieczeństwa, które mogą dotknąć dzieci w sieci. 25 maja, w Międzynarodowy Dzień Dziecka Zaginionego, solidaryzujemy się z rodzinami zaginionych dzieci.